“Tal van volkstoestanden en merkwaardige typen uit dit land zijn nog niet beschreven of de verschenen beschrijvingen zijn voor het publiek niet bereikbaar. Door de uitgave van dit werkje, dat bijdragen bevat van een kenner van zijn land, die jaren in de districten heeft doorgebracht en gedurende langen tijd onder het volk heeft geleefd, wordt bereikt dat eenige dier toestanden en vele merkwaardige typen aan de vergetelheid worden ontrukt.”

Lees de schetsen op de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren.

Gepubliceerd in 1916. Online te lezen sinds 2007.

Door: Herman Daniël Benjamins en Joh. F. Snelleman (red.)

De encylopedie staat compleet online bij de Digitale bibliotheek voor de Nederlandse Letteren.

Inleiding Hoofdstuk 1: Naar het isolement mei 1940 – september 1941

“Dit boek behelst de geschiedenis van een moord. Een moord, tevens massamoord, op nimmer gekende schaal, met voorbedachten rade en in koelen bloede gepleegd. De moordenaars waren Duitsers, de vermoorden Joden, in Nederland ongeveer honderdduizend, nog geen twee percent overigens van het totaal aantal slachtoffers, door deze Duitsers bij hun Endlösung der Judenfrage gemaakt. De hier te lande woonachtige Joden werden in een proces van ontrechting en isolering van vrijwel alles beroofd, weggevoerd en in wetenschappelijk-systematische, technisch welhaast onberispelijke stijl omgebracht. Stadsbewoners en plattelanders, orthodoxen en vrijzinnigen, gezonden en invaliden, ouden en jongen, gezinnen en enkelingen, Nederlanders en vreemdelingen: mannen, vrouwen en kinderen. Zonder overhaasting, weldoordacht, geregistreerd en gereglementeerd. De moordenaars waren niet zelden bruten en ongeletterden, maar dikwijls ook gestudeerden en intellectuelen met een onuitroeibare voorliefde voor literatuur, beeldende kunsten en muziek; velen hunner waren zorgzame huisvaders, geenszins verstoken van Gemüt, vrijwel allen vierden het Kerstfeest en hervatten daarna hun arbeid: de moord op ontelbare mannen, vrouwen en kinderen, weerloze mensen, medemensen.”

Ondergang staat compleet online bij de Digitale bibliotheek voor de Nederlandse Letteren.